صفحه اصلی / پژوهش و تحقیقات / بررسی مقایسه ای اثر درمانی مصاحبه انگیزشی به تنهایی و مصاحبه انگیزشی به همراه درمان های جایگزین نیکوتین بر ترک سیگار زندانیان زندان مرکزی مشهد

بررسی مقایسه ای اثر درمانی مصاحبه انگیزشی به تنهایی و مصاحبه انگیزشی به همراه درمان های جایگزین نیکوتین بر ترک سیگار زندانیان زندان مرکزی مشهد

شیوع سیگار کشیدن در زندان بسیار بیشتر از جمعیت عمومی جامعه است. در این تحقیق اثر مصاحبه انگیزشی (رواندرمانی) به تنهایی را با رواندرمانی به همراه درمان های جایگزین نیکوتین در ترک سیگار زندانیان زندان مرکزی مشهد مورد مقایسه قرار گرفت.

روش ها: این مطالعه یک پژوهش کارآزمایی بالینی بود که از بهمن ۹۰ تا بهمن ۹۱ انجام گردید. ۲۱۳ نفر زندانی شرایط ورود به این مطالعه را داشتند و در این مطالعه شرکت کردند. آنها به صورت تصادفی به سه گروه تقسیم شدند: گروه مبتنی بر رواندرمانی، گروه رواندرمانی و جایگزین های نیکوتین و گروه کنترل که هیچ درمانی را دریافت نمی کردند. نتایج با اندازه گیری تغییرات مونوکسید کربن بازدمی و میزان وابستگی به نیکوتین بلافاصله پس از اتمام مداخله و در دوره زمانی ۹۰ روز پیگیری بررسی شد.

نتایج: میانگین سنی افراد مورد مطالعه ۸٫۷ ± ۳۷٫۵۹ بود. میانگین مدت تحمل حبس ۳٫۳±۴٫۹ سال و آنها به طور میانگین ۸٫۷۲±۲۱٫۸۴ نخ در روز سیگار مصرف می کردند. بررسی نتایج غلظت مونوکسید کربن بازدمی در پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری در سه گروه مورد مطالعه نشان داد که تغییرات در دو گروه رواندرمانی و رواندرمانی به همراه جایگزین نیکوتین از نظر آماری بین پیش آزمون و پس آزمون قابل توجه بوده است (P<0.001) و تغییرات ارزشمندی در بین پس آزمون و دوره پیگیری دیده نشد (P>0.050). نتایج همچنین نشان داد تغییرات در بین گروه رواندرمانی به همراه جایگزین نیکوتین نسبت به گروه رواندرمانی تنها بیشتر بوده است.

بحث و نتیجه گیری: مصاحبه انگیزشی (رواندرمانی) به همراه جایگزین های نیکوتین برای ترک سیگار زندانیان نسبت به رواندرمانی به تنهایی موثرتر بوده است و می توان با ایجاد شرایط لازم، این درمان ها را برای ترک سیگار زندانیان بکار گرفت.

کلمات کلیدی: مصاحبه انگیزشی، رواندرمانی، درمان های جایگزین نیکوتین، ترک سیگار، زندانیان

 

بیان مساله:

استعمال دخانیات یک معظل جهانی است و بررسی ها نشان می دهد که این می تواند علت مرگ سالانه نزدیک به ۵ میلیون نفر در سراسر دنیا باشد از آنجایی که خطر استعمال دخانیات تنها برای کسانی که به طور مستقیم سیگار می کشند، نیست و اطرافیان آنها نیز گرفتار می شوند افراد بیشتری درگیر عوارض سیگار کشیدن می باشند. بر اساس الگوی فعلی مصرف سیگار، پیش بینی می شود که سیگار عامل مرگ حدود ۱۰ میلیون نفر در سال ۲۰۲۰ شود .

شیوع سیگار کشیدن در زندانیان نسبت به جمعیت عمومی جامعه بیشتر است ، زیرا بسیاری از زندانیان تحت تاثیر شرایطی قرار دارند که با سیگار کشیدن مرتبط است مانند سوء مصرف مواد، اختلالات روانی و سابقه اقتصادی و اجتماعی پایین سیگار کشیدن به عنوان جزیی از فرهنگ زندان در سرسر دنیا، شناخته شده است. تعداد زیاد افراد سیگاری، شلوغی و مدت طولانی در یک مکان مسقف بودن، همه اینها با هم کمک می کند که افراد سیگاری و غیر سیگاری با غلظت بالایی از دود سیگار برخورد داشته باشند. نمونه گیری های انجام شده از محیط سربسته در زندان ها نشان داده است که غلظت نیکوتین در این مکان ها ۱۲ مرتبه بیشتر از غلظت نیکوتین در خانه های افراد سیگاری است .

اهمیت و ضرورت تحقیق :

هدف اقدامات مداخلات در زمینه سیگار در زندان ها، حفظ سلامتی افراد غیر سیگاری و افزایش سلامتی افراد سیگاری می باشد. مطالعات مختلف در دنیا نشان می دهد که برنامه های درمانی و پیشگیری که به طور اختصاصی زندانیان را مورد هدف قرار دهد بسیار کم است.درصد بالای زندانیانی که تمایل و انگیزه زیادی برای ترک سیگار داشتند، منجر به راه اندازی کلینیک ترک سیگار در زندان مرکزی مشهد گردید.

جامعه آماری ، نمونه آماری و شیوه نمونه گیری و حجم نمونه:

این پژوهش در کلینیک ترک سیگار زندان مرکزی مشهد که یکی از پر جمعیت ترین زندان ها در ایران است، انجام شد. بخشی از قسمت ها و بندها سیگار کشیدن ممنوعیت کامل دارد و در بعضی جاها زندانیان می توانند در مکان های مشخص شده سیگار بکشند.شرکت کنندگان در طی بازه زمانی یکساله از بهمن ۹۰ الی بهمن ۹۱ ، ۳۴۷ زندانی مرد بصورت داوطلبانه برای دریافت خدمات به کلینیک ترک سیگار زندان مرکزی مشهد مراجعه کردند. از بین آنها ۲۵۳ نفر واجد شرایط ورود به این طرح بودند. ویژگیهای ورود به طرح شامل موارد زیر بود:

به مدت حداقل بیش از ۶ ماه داخل زندان بوده باشد.

روزانه بیش از ۱۰ نخ سیگار استفاده کند.

انگیزه بالایی برای ترک سیگار داشته باشد.

حداقل تا شش ماه دیگر در زندان باشد.

داروهای دیگری را به دلیل مشکلات جسمی مصرف نکند.

روش تحقیق :

این یک مطالعه نیمه تجربی با شیوه نمونه گیری هدف دار بود. شرکت کنندگان در ابتدا توسط مشاور یک ارزیابی اولیه شدند. این ارزیابی شامل اطلاعات دموگرافیک، سابقه مصرف سیگار، میزان وابستگی به نیکوتین و غلظت سیگار در بازدم بود که این غلظت توسط دستگاه میکرو اسموکولایزر (شرکت بدفونت، انگلیس) اندازه گیری گردید.

میزان وابستگی به نیکوتین، توسط تست فاگستروم (Fagerström’s test) اندازه گیری شد. این تست بر اساس ۱۰-۰ شماره گذاری شده است. وابستگی خفیف شامل امتیاز ۰ تا ۳ است، وابستگی متوسط از عدد ۴ تا ۶ و وابستگی زیاد بالاتر از ۷ می باشد.از میان کل شرکت کنندگان، ۲۱۳ نفر کل دوره را کامل کردند. افراد بطور تصادفی به سه گروه تقسیم شدند. گروه رواندرمانی، رواندرمانی به همراه جایگزین نیکوتین و گروه کنترل. تمام شرکت کنندگان در گروه اول و دوم، در پنج جلسه رو در رو رواندرمانی به منظور افزایش انگیزه شرکت کردند.اعضای گروه دوم آدامس نیکوتینی را بر اساس میزان مصرف سیگار خود دریافت می کردند. هر فرد یک آدامس ۲ میلی گرمی نیکوتین را به ازای هر نخ سیگار خود استفاده می کرد (حداکثر ۱۰ آدامس در روز). آنها این درمان را به مدت ۵ هفته دریافت کردند.برای تشخیص وضعیت ترک سیگار زندانیان، مونوکسید کربن بازدمی در هر ویزیت اندازه گیری می شد. دستگاه اسموکولایزر ساخت شرکت بدفونت برای این هدف مورد استفاده قرار گرفت.این دستگاه توسط شرکت نماینده، کالیبره شده است. غلظت بیشتر از ۱۰ ppm نشاندهنده مصرف سیگار در فرد است. غلظت۱۰-۶ ppm نشاندهنده مصرف سیگار گهگاهی و غلظت کمتر از ۶ ppm نشان دهنده غیر سیگار بودن فرد است. وضعیت مصرف سیگار پس از پایان سیگار کشیدن و پس از ۹۰ روز پیگیری بررسی گردید.

نتایج پس از مداخلات و پیگیری :

آنالیز غلظت مونوکسید کربن بازدمی قبل از مداخله (پیش آزمون)، بعد از مداخله (پس آزمون) و بعد از پیگیری در سه گروه در جدول شماره ۴ نمایش داده شده است. این جدول نشان می دهد که تغییرات مونوکسید کربن در دو گروه رواندرمانی و رواندرمانی به همراه جایگزین نیکوتین از نظر آماری در دو زمان پیش ازمون و پس آزمون قابل ملاحظه بوده است. تغییرات قابل ملاحظه ای در غلظت مونوکسید کربن بین پس آزمون و پیگیری دیده نشد (P>0.050). همچنین تغییرات در گروه رواندرمانی به همراه جایگزین نیکوتین نسبت به رواندرمانی تنها بیشتر بود. نتیجه گیری این پژوهش موید این بود که استفاده از مصاحبه انگیزشی به همراه جایگزین های نیکوتین می تواند درمان موثری برای ترک سیگار زندانیان با انگیزه ترک بالا باشد. پژوهشگران این مطالعه امیدوارند بتوانند در آینده این پژوهش را با تعداد نمونه های بیشتر، مدت پیگیری طولای تر و در مراکز دیگر انجام دهد.

 

Print Friendly

درباره روابط عمومی

نوشتن دیدگاه

آدرس پست الکترونیک شما منتشر نخواهد شد.لطفا فیلد های که دارای ستاره هستند را پر کنید *

*


*